Mosh
Mosh; punk, hardcore ve heavy metal müziği eşliğinde etrafta hoplayıpzıplamak ve çevresindekilere çarpmak olarak tarif edilebilecek bir danstürüdür. Mosh ayrıca Rap ve Breakcore (bir çeşit aşırı elektronik dansmüziği) müziklerinde de popüler olmaya başlamıştır.
Mosh tipik olarak ''mosh pit'' ya da ''circle pit'' olarak adlandırılanbir insan çemberi içinde yapılır. Esasında önceden bu daha çok sahneönünde topluca biraraya gelmiş bir grup insan arasında yapılmaktaydıancak şu anda tüm izleyici topluluğu arasında mosh ya da circle pitlerolması daha sık görülmektedir.
Kökenleri
''Mosh'' terimi muhtemelen ''mash'' (ezmek) ya da monster mash'teolduğu gibi ''dance'' (dans) tan gelmektedir. 80lerin başlarında, terim''mash'' olarak yazılırdı ancak ''mosh'' olarak okunurdu; Washington DCçıkışlı hardcore grubu Scream'in 1982 yılı ''Total Mash'' şarkısındaolduğu gibi. Jamaikaca okunuşu Bob Marley'in Zimbabwe şarkısındaki''Mash it up in Zimbabwe'' sözlerinde görüldüğü üzre, ska ve reggae'ninpunk üzerindeki etkisinden kaynaklanmaktadır.
''Mosh'' terimi genellikle ''March of Skin Heads'' (Kel KafalarınGeçişi) in bir kısaltması olarak hardcore grubu Agnostic Front'tanVinnie Stigma'ya atfedilmiştir; ancak birçok uzman, mash kelimesiniJamaika aksanıyla telaffuz etmesi dolayısıyla, Bad Brains grubunun basgitaristi Darryl Jennifer'ı terimin esas yaratıcısı olarak görmektedir.Birçok erken punk grupları bu tarz dansı 'thrashing' olarakkullanmıştır, ve ''mos'' terimi hardcore metalin geçiş dönemlerindegiderek daha fazla önem kazanmıştır.
Tarihi
Mosh pitleri, eğer daha önce değilse, ilk olarak 1981 yılında bazı punkrock konserlerinde görülmeye başlandı. Dans daha sonra, daha çok''headbang'' (kafa sallama) ve ''crowd surfing''(bir kişinin seyirciüzerinde konser alanı içinde elden ele dolaştırılması) in yaygın olduğuHeavy Metal çevrelerine sıçradı. 1980lerin ortalarında, Slayer,Megadeth, ve Anthrax gibi thrash metal grupları halen küçük kulüplerdeçalarken, mosh pit' ler (mosh yapan insan grupları) konserlerin olağanbir parçasıydı. Woodstock 1999 müzik festivali gerçekleştiğinde moshyapmak dev boyutlu bir isyan olarak tarif ediliyordu. Bu problemi aşmakiçin, mosh yapılacağı tahmin edilen konser alanlarında kalabalığıkontrol etmek için , konser kuralları koymak da dahil, problem yaratanizleyiciler çıkartılır ve izleyiciyi gruptan da olmak üzrebirbirlerinden ayırıp ikiye bölen bir T-barikatı konulur.
1991'de, Nirvana'nın ''Smells Like Teen Spirit'' videosuyla mosh pitleri daha geniş bir izleyici kitlesine sunulmuştur.
The Smashing Pumpkins grubunun bir seyircinin ölümüyle sonuçlananolaylı konseri mosh nedeniyle manşetlere taşınmış olsa da, dahasonradan 17 yaşındaki Bernadette O'Brien'ın ezilmesinin nedenininkonserdeki crowd-surfing'den kaynaklandığı ortaya çıkmıştır. Konsererken bitmiş ve daha sonraki Belfast konseri de iptal edilmiştir.Medyanın mosh pitleri stage diving (sahneden seyircinin üzerineatlamak) ve crowd surfing'le eş anlamlı tanıtmasından dolayı küçükkızın ölümü yanlışlıkla mosh pit'e bağlanmıştır.
Mosh Yapmanın Türleri
Mosh yapmak bir parti ya da konserde mosh-pit içerisinde yapılan hertür dansı kapsayan geniş bir terimdir. Müziğin belli kısımlarındayapılan belli hareketler vardır.
Yere düşeni kaldırmak mosh etiğinde her daim bir kuraldır. Ayrıca, moshyapanlar genellikle diğerlerine çelme takmaktan ve sonuç olarakherkesin düşmesine neden olmaktan çekinirler.
Mosh yapmak, bulunduğu alt kültüre bağlı olarak, çeşitli isimlerleadlandırılabilir; hardcore dansı, throwdown, mashing ya da basit olarakmoshing (mosh yapmak). Slam Dancing (Amaçsızca birbirine çarpmak)agresif doğasıyla tanımlanır: hareketler diğer dansçılarla şiddet doluilişki içerir -diğer dansçıları itip kakmak ve çarpışmak, ya da diğerbir dansçıya vücudunuzla çarpmak slamdancing'in normal şekilleridir.
Mosh yapmak farklı müzik türlerine göre farklı anlamlarda kullanılır :
- Breakcore, aşırı bir tür elektronik dans müziği, birçok eski punk'ıve metal dinleyicisinin ve beraberinde mosh pitleri kendisine çeker.
-Grindcore ' un da genelde Gind ismi verilen, kendine has bir dans etmeşekli vardır ve skanking (Reggae'ye has bir tür dans şekli) ve kısmendaha yavaş bir mosh dansının karışımıdır.
- Kalabalığın iki gruba ayrıldığı Wall of Death (Ölüm Duvarı) de ,müzik hızlanır ve sonra en yüksek noktasına ulaştığında grup tarafındanverilen bir işaretle iki taraf hızla birbirine doğru koşar. Sonucundaçarpışma ve kavga olur.
- Metal müzik konserleri, türün popülaritesi ve katılımın yüksekolmasını nedeniyle büyük mosh pitleri içermeleriyle tanınırlar. Metalmüziğin hızlı temposu dolayısıyla, dansın temposu da uç noktalaraçıkar. Speed Pit (Hız çemberi) ya da Speed Mosh (Hız Mosh'u) u olarakbilinen çılgın mosh hareketi, daha çok Iced Earth ve Slayer gibigrupların konserlerinde gerçekleşir. Müzik hızlandıkça, mosh dahızlanır. Ek olarak, metal konserleri en çok izleyiciye ve en sertpitlere sahip şovlar olarak görülür. Thrash Metal'in, Punkdinleyicisinin thrash metal tınısından hoşlanmalarından dolayı, metaltürleri arasında mosh pitlere sahne olan ilk alt tür olduğudüşünülmektedir. Metal konserlerindeki mosh bir takım omuz ve vücuthareketlerinden oluşur; Irish Whips (İrlanda'lı Kırbacı; bir kişiyikolundan tututp fırlatmayı içeren bir güreş hareketi) ve mosh yapan ikikişinin kimin daha çok dayanabileceğini görmek için ellerini kenetleyiphızla dönmelerinden oluşan bir yarış gibi. Kaybeden kişi büyükihtimalle kalabalığa doğru fırlatılacaktır.
- Punk Rock'taki mosh hareketi genelde slam dancing (birbirineamaçsızca çarpma), pogo (diğer insanlara doğru zıplayıp çarpmak; birefsaneye göre Sid Vicious tarafından icat edilmiştir), ve circlepitting (bir çember içinde çarpışma) den oluşur ve genelde hardrockpunk şovlarında olduğundan daha az şiddetlidir. Ancak, punk/hardrock'tayapılan mosh, müziğin temposu daha hızlı olduğu için, genelde metalşovlarında olduğundan daha hızlıdır. Punk, mosh pit kavramının ortayaçıktığı türdür.
Riskleri ve Eleştiriler
Birçok mosh katılımcısı mosh'u eğlenceli bulsa da, ufak tefek yaralanmalar gerçekleşebilir ve ciddi yaralanma riski de vardır.
Mosh yandaşları aktivitenin fiziksel risk taşıdığını kabuletmektedirler. Onlara göre ölüme sebebiyet veren crowd surfing ve stagediving'den farklı olarak birbirine çarpmak yakınlaşma sağlayabilir.Ayrıca istemeyen de katılmak zorunda değildir, mosh pit'e katılanlarriski kabul etmiş sayılır. Ancak mosh pit'in yakınındakiler de zamanzaman vurulabilir ve bazen kargaşaya itilebilir.
Bir çok kişiye göre mosh yapmak ekstrem bir tür spordur. Çemberdeki birçok insan arkadaşlık ve yoldaşlık kurma inancındadır. Şiddet sadeceçember içindeki insanlara yöneliktir ve genelde bir kişi kötü birşekilde etkilendiğinde ya da çember dışındaki ya da alışık olmayabirine çarpıldığında yavaşlar. Çemberin amacı eğlenmektir. Eğer birkatılımcı yere düşerse ezilme riski oluşur ancak yakındaki biri herzaman düşene yardım edecektir.
Mosh yapmanın, gençlerin arkadaşları arasında güçlerini vecesaretlerini ölçmek için seçtikleri modern bir ''rite-of-passage''denemesi (bir insanın hayatındaki önemli bir olay, özellikle doğum,erginlik, evlilik ve ölüm gibi, için yapılan seremoni) olduğu tahminedilebilir. Bazılarına göreyse mosh yapmak stres atmanın basit bir yoluolarak görülmektedir.
Bir çok Batı kültüründe bir gencin şiddete karşı eğilimini tatminedebileceği pek az ortam vardır ve moshpit onlara göre bunuyapabilecekleri en iyi yerdir. Olması gerektiği gibi, mosh rızagösteren yetişkinlerin arasındaki bir tür savaştır, ve çemberin dışındasavaş yoktur, tam tersi iyi dostluklar vardır. Şiddet, bu konseptinçemberin içinde mi yoksa dışında mı olduğunun yanlış anlaşılmasıüzerine gelişir.
Bana göre, mosh katılmak istemeyen kimseyi rahatsız etmemek şartıylasahne önünde değil seyircinin gerisinde yapılabilir. Ancak,birbirlerine çarpmak isteyen konser seyircisini hala anlayamadığımı daitiraf etmem gerekiyor.. Mosh yüzünden dalgalanan kalabalığındayanılmaz ağırlığı yüzünden ezildiğimiz çok olmuştur hatta artıkdayanamayıp birine de saldırmışlığım vardır. Bizdeki konserlerde,özellikle küçük mekanlarda yapılanlarda, mosh; eğlenmekten çok kargaşayaratıp sahne önüne yaklaşmak için kullanılıyor.
Genelde mosh yapma taraftarı olanların mazereti 'istemeyen katılmaz'olmakla beraber, istemeyenin de etkilendiği oldukça açık. Bizde mosh,seyircinin büyük çoğunluğu tarafından özellikle yaş seviyesinin yüksekolduğu konserlerde pek hoş karşılanmıyor. Bu yüzden çıkan kavgalara çokrastlamışımdır. Ancak sahnedeki grubun da mosh pit için seyirciyiazdırdığı durumlarda kızmaktan çok kaçmaya bakmak gerekiyor =)
